Η υπογραφή της συμφωνίας Ηνωμένων Πολιτειών – Ουκρανίας για την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου της χώρας χαρακτηρίστηκε ως «αμοιβαία επωφελής».
Ας είμαστε ειλικρινείς: από πότε μια συμφωνία θεωρείται επωφελής για μια χώρα όταν αυτή παραδίδει τον εθνικό της πλούτο σε ξένους με αντάλλαγμα όπλα και στρατιωτική στήριξη; Από πότε η “ανάπτυξη” μιας οικονομίας περνάει μέσα από την απώλεια του ελέγχου φυσικων της πόρων;
Η συμφωνία προβλέπει την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών σε κρίσιμα ορυκτά της Ουκρανίας – όπως ουράνιο, τιτάνιο, λίθιο και σπάνιες γαίες. Πρώτες ύλες δηλαδή που είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή μετάβαση, την άμυνα και τις τεχνολογίες αιχμής. Όμως το τίμημα για την Ουκρανία δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι εθνικό.
Μια “βοήθεια” που διαιωνίζει τη σύγκρουση
Ας θυμηθούμε όμως τον αρχικό σκοπό: η διεθνής στήριξη προς την Ουκρανία, όπως διατυπώθηκε από τις δυτικές κυβερνήσεις, είχε ως στόχο τον τερματισμό του πολέμου και την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη παροχή στρατιωτικής βοήθειας και οπλισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες της Δύσης δεν φαίνεται να οδηγεί προς αυτή την κατεύθυνση. Αντιθέτως, παρατείνει τη σύγκρουση, εξαρτά την Ουκρανία από εξωτερικές δυνάμεις και απομακρύνει κάθε σοβαρή προσπάθεια ειρηνευτικής διαπραγμάτευσης. Κάθε νέα αποστολή όπλων σημαίνει περισσότερη βία, περισσότερους θανάτους και βαθύτερη αποσταθεροποίηση. Πώς μπορεί, λοιπόν, να ονομάζεται “στήριξη” μια διαδικασία που, στην πράξη, σπρώχνει τη χώρα βαθύτερα στον πόλεμο
Μπορεί η Ουκρανία να νικήσει;
Ας το θέσουμε ξεκάθαρα: δεν βλέπουμε τον τρόπο με τον οποίο η Ουκρανία μπορεί να εξέλθει νικήτρια από αυτή τη σύγκρουση με τη Ρωσία. Όσο σκληρή κι αν είναι η πραγματικότητα, τόσο πιο επιτακτικό είναι να ειπωθεί: το παιχνίδι είναι χαμένο. Η Ρωσία δεν πρόκειται να παραχωρήσει τα εδάφη που έχει καταλάβει. Δεν πρόκειται να συνθηκολογήσει με όρους ευνοϊκούς για το Κίεβο. Ούτε πολιτικά, ούτε στρατιωτικά υπάρχει προοπτική «νίκης» με τα σημερινά δεδομένα. Όσο η Ουκρανία επενδύει στην πολεμική λύση, τόσο η ζημιά γίνεται μεγαλύτερη – και γεωπολιτικά και ανθρώπινα.
Αν κάτι προκύπτει από αυτή τη συμφωνία, δεν είναι η «επένδυση» αλλά η εκχώρηση. Κι αν κάτι επιβεβαιώνεται ξανά, είναι ότι η έννοια του «εταίρου» στη διεθνή πολιτική σπάνια είναι αθώα. Οι ΗΠΑ φρόντισαν να διασφαλίσουν τους πόρους που θα τους επιτρέψουν να διατηρήσουν την τεχνολογική και στρατηγική τους υπεροχή. Τι πήρε η Ουκρανία; Μερικές παρτίδες όπλων. Και άλλη μια υπόσχεση για στήριξη.
Η παγίδα του ΝΑΤΟ και η ιστορική ευθύνη του Ζελένσκι
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έπεσε στην παγίδα που του έστησαν μεθοδικά οι Δυτικοί εδώ και χρόνια. Κακώς άνοιξε τη συζήτηση για την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, χωρίς να έχει εξασφαλίσει κανένα ουσιαστικό εχέγγυο και χωρίς να αντιλαμβάνεται πλήρως τις γεωπολιτικές συνέπειες αυτής της επιλογής. Το αποτέλεσμα ήταν η Ουκρανία να γίνει πεδίο αντιπαράθεσης και τελικά πολέμου, ενώ η Δύση κρατά τη χώρα σε απόσταση από τη συμμαχία, χωρίς να αναλαμβάνει καμία πραγματική δέσμευση για την ασφάλειά της. Αντί για ενίσχυση, ο Ζελένσκι αφήνει πίσω του μια χώρα διαμελισμένη, εκτός ΝΑΤΟ, με παραχωρημένο εθνικό πλούτο και κατεστραμμένες υποδομές. Η Ιστορία δύσκολα θα τον θυμάται με συμπάθεια. Πιθανότατα θα καταγραφεί ως ένας από τους ηγέτες που, με τραγικά λανθασμένες επιλογές, οδήγησαν την πατρίδα τους σε βαθύτερη εξάρτηση, ήττα και απώλεια κυριαρχίας.
