Η φρικτή υπόθεση του βασανισμού του τρίχρονου Άγγελου στην Κρήτη συγκλονίζει κάθε -φυσιολογικό- άνθρωπο. Οι εικόνες και οι λεπτομέρειες της κακοποίησης που υπέστη το παιδί ξεπερνούν κάθε όριο ανθρώπινης φύσης και εγείρουν ένα συλλογικό αίσθημα οργής. Αυτή η οργή εκφράστηκε και με την απόπειρα λιντσαρίσματος της μητέρας (ο θεός να την κάνει) και του συντρόφου της από πολίτες που σοκαρίστηκαν από τη βαρβαρότητα του εγκλήματος. Και τότε ξεκίνησε η γνωστή ηθικολογία: «Όσοι επιχείρησαν να λιντσάρουν τους δράστες δεν διαφέρουν πολύ από αυτούς».
Αλήθεια; Η κοινωνική οργή που ξεχειλίζει όταν ένα 3χρονο παιδί βασανίζεται κατ αυτόν τον τρόπο, το ένστικτο απονομής δικαιοσύνης, ακόμα και η ακραία αντίδραση ανθρώπων που δεν αντέχουν την ατιμωρησία, εξισώνονται με την απανθρωπιά αυτών που κακοποίησαν το παιδί; Μπορεί η αυτοδικία να μην είναι λύση, αλλά είναι τουλάχιστον κατανοητή, όταν το ίδιο το κράτος έχει αποτύχει επανειλημμένα να προστατεύσει τα πιο αδύναμα μέλη της κοινωνίας.
Η ελληνική κοινωνία δεν πάσχει από έλλειψη ανθρωπιάς. Πάσχει από έλλειψη δικαιοσύνης. Όταν οι ποινές για τέτοια ή και παρόμοια εγκλήματα είναι αστείες και υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο πρόωρης αποφυλάκισης, πώς να μην εξοργιστεί ο κόσμος; Το υποτιθέμενο «προοδευτικό» σωφρονιστικό σύστημα έχει αποτύχει παταγωδώς. Η ανεκτικότητα απέναντι στους αμετανόητους εγκληματίες βαφτίζεται «δικαιωματισμός», ενώ στην πραγματικότητα είναι αδιαφορία για τα θύματα και συνενοχή στην ατιμωρησία.
Οι χαμηλές ποινές, που στην ουσία ισοδυναμούν με ατιμωρησία, είναι σημαντικός παράγοντας για τη συνέχιση τέτοιων εγκλημάτων. Όταν ο δράστης γνωρίζει ότι η τιμωρία θα είναι ανώδυνη ή προσωρινή, η εγκληματική του φύση δεν αναχαιτίζεται, αλλά ενθαρρύνεται.
Η υπόθεση του μικρού Άγγελου πρέπει να είναι αφορμή για ουσιαστική συζήτηση: Πρέπει να αυστηροποιηθούν οι ποινές για τέτοια εγκλήματα. Πρέπει να πάψει η λογική της ελαφρυντικής μεταχείρισης. Πρέπει να τελειώνουμε με την αφέλεια που θέλει κάθε εγκληματία «θύμα της κοινωνίας». Πραγματικά προοδευτική πολιτεία και κοινωνία δεν είναι αυτή που χαϊδεύει εγκληματίες, αλλά αυτή που προστατεύει τα αθώα θύματα.
Άραγε ποια ποινή μπορεί να θεωρηθεί αντάξια ενός τόσο ειδεχθούς εγκλήματος όπως ο κατ εξακολούθηση βασανισμός και εν τέλει η στυγερή δολοφονίας ενός τρίχρονου παιδιού; Η ισόβια κάθειρξη χωρίς δικαίωμα αναστολής θα ήταν το ελάχιστο. Οι πράξεις αυτών των δύο τεράτων δείχνουν ξεκάθαρη έλλειψη ανθρωπιάς, και η πολιτεία οφείλει να δείξει μηδενική ανοχή. Η δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι επιεικής σε τέτοιες περιπτώσεις.
Η κοινωνία ζητά δικαιοσύνη. Και έχει κάθε δίκιο να την απαιτεί.
Υ.Γ.1 Η κοινωνία, όμως, δεν πρέπει να περιορίζεται στην αγανάκτηση και την οργή εκ των υστέρων. Έχει και η ίδια ευθύνη. Όταν γίνεται μάρτυρας κακοποίησης, πρέπει να αντιδρά, να μιλά, να καταγγέλλει. Η σιωπή και η αδιαφορία είναι συνενοχή. Παράλληλα, η πολιτεία πρέπει να ενισχύσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και να γίνει πιο ευκίνητη στις περιπτώσεις καταγγελιών. Η προστασία των παιδιών δεν είναι απλώς μια νομική υποχρέωση, αλλά ο πυρήνας μιας δίκαιης κοινωνίας.
Υ.Γ.2 Το πιο κρίσιμο, όμως, είναι η αυστηροποίηση των ποινών, ειδικά για τις ανθρωποκτονίες που διαπράττονται σε ήρεμη ψυχική κατάσταση. Δεν υπάρχει τίποτα σημαντικότερο από την ανθρώπινη ζωή, και αυτή πρέπει να προστατευθεί πάση θυσία. Ένα σύστημα δικαιοσύνης που δεν επιβάλλει τις ποινές που αναλογούν στη βαρβαρότητα ενός εγκλήματος είναι ένα σύστημα που καταδικάζει τα επόμενα θύματα. Έφτασε η ώρα για πραγματική αλλαγή.
